Bu dönem, Ebolo’dan daha hizli yayilan tek şey Ebolo korkusuydu. Dünya çapindaki borsa ve yatirim alanlari tam hizla çalişti. Borsa yüksek belirsizlik yaşarken ayni zamanda da haberlere aşiri tepki gösterdi. Market fiyatlari virüsun yayilmasina baḡli ekonomik zayıflama korkusuyla hızla düştü. Bu korku ayni zamanda petrol fiyatlarındaki düşüşü de hizlandirdi.

Sirasiyla 2003 ve 2009’daki SARS ve domuz gribi benzeri panigin uluslararasi seviyelere çıkmasına sebep oldu. Ekonomistler ve saḡlık görevlileri bu salgından çok önemli bilgiler edindiler. Bilim alanındaki kaynaklar sayesinde gercekler ve 24 saat haber yorumcularından öḡrendiklerimiz arasında büyük fark olduḡunu anladık.  Yorumcular devamlı ve beklenilen üzere korkuyu abarttılar. Harvard Universitesi profesörlerinden Ashish K Jah’a gore, Amerika icin risk oldukça küçük.  Aşaḡıdaki grafik, “Ebola” kelimesinin aranma sıklıḡını göstermekte.

Şüphesiz ki Ebola salgını dünya ekonomisini azalmis hava yolu seyehatleri, Bati Afrika’daki üretim düşüşü, okul kapatilmari ve salgin korkusuna bagli belirsizligi yollari ile geriletti. 3 hafta icinde ( 23 Eylul – 13 Ekim) United Airlines sikertine ait hisse senetleri 16% düştü.  Diger hava yollari sirketlerindeki düşüş:

Delta (14.5%)

United Continental Holdings (13.3%)

American Airlines Group ( 9.9%)

Yakin zamanda Afrika’dan tüm uçusları iptal etme olasılıḡı tartısıldı. Düşüş eḡilimli borsa taraftarları bu haberlerin yardımıyla hava yolu şirketleri ve etkilenmiş bölge firmalarının yoktan satışından ciddi kar elde ettiler.  Bu eḡilim, dünya çapinda satişlara sebep olmus olabilir.   Japonya dışındaki Asya-Pasifik geniş indeks hisseleri erken düşüş hissettiler. ABD markettindeki %8’den büyük çapli satişlar, borsayi 2013 seviyesine indirdi.  Ebola haberleri azalır azalmaz da market hemen şimdiki seviyeye fırladı.

Ekonomik aktivite salgına baḡli iken, durgunluḡun gerçek sebebi çok belirgin deḡil. İngiltere’de yapilmiş bir araştırmaya gore, hastaliḡin kendisi  %8’lik tedbir politiklari baglantılı inişe ek olarak  %0.5 GDP düşüşe sebep olacak.  Öyle görülüyor ki karantina ve uçuş yasagıyla başlayan bu tedbir kuralları zamanla mantıklı seviyelere inmeye başladı.

Bu paniḡin kazananları da oldu tabii ki.En başta ilaç ve saḡlik firmalari sonra da yatırımcılar aşı geliştirmeye çalışan labaratuvarlar  sayesinde bu korku dalgasından faydalandılar.

Batıda Ebola’yi hastalıḡın kendisinden çok ekonomik etkileriyle hissetmeye devam edeceḡiz. Her yatırımcı kendi portfolyosunun ne kadar deḡişkenlige dayanıklı olduḡuna karar vermeli. Hisse senedi aḡırlıklı yatırımcılar dünya çapındaki korkuyu daha çok hissetmekteler.

 

 

Kaynaklar

Casey, M. (2014). For Ebola’s Market Impact, Follow the Fear, not the Virus. The Wall Street Journal. [online] @: http://blogs.wsj.com/moneybeat/2014/10/15/for-ebolas-market-impact-follow-the-fear-not-the-virus/ [Accessed 31 Oct. 2014].

Damato, K. and Zeng, M. (2014). Know What Junk-Bond Funds Are—and Aren’t. [online] The Wall Street Journal. @: http://blogs.wsj.com/totalreturn/2014/10/22/know-what-junk-bond-funds-are-and-arent/ [Accessed 3 Nov. 2014].

Fletcher, N. (2014). Fears of global slowdown spark fall on European and US stockmarkets. The Guardian. @: http://www.theguardian.com/business/2014/oct/15/ebola-economic-concerns-european-us-stockmarkets [Accessed 31 Oct. 2014].

Rolph, D. (2014). Ebola & The Stock Market: Repercussions of Panic. Forbes. @: http://www.forbes.com/sites/duncanrolph/2014/10/28/ebola-the-stock-market-repercussions-of-panic/ [Accessed 31 Oct. 2014].

Walton, A. (2014). The Problem With Ebola In The Media. [online] Forbes. @: http://www.forbes.com/sites/alicegwalton/2014/10/11/the-problem-with-ebola-in-the-media/ [Accessed 3 Nov. 2014].